Tuổi dậy thì là giai đoạn cơ thể trẻ trải qua nhiều thay đổi về sinh lý, nội tiết tố, cảm xúc và tâm lý. Những thay đổi này có thể khiến trẻ và cả phụ huynh cảm thấy bối rối. Sự bối rối này càng tăng nếu quá trình dậy thì bắt đầu sớm hơn so với độ tuổi trung bình, hiện đang là hiện tượng ngày càng phổ biến ở trẻ em trên toàn thế giới. Vậy, bắt đầu dậy thì ở tuổi 11 có được coi là sớm không?

Theo Tiến sĩ Jyothi Raghuram, Chuyên gia tư vấn cấp cao về Nhi khoa tổng quát và Thấp khớp nhi tại Bệnh viện Aster Whitefield (Ấn Độ), tuổi dậy thì bắt đầu ở tuổi 11 vẫn nằm trong phạm vi bình thường, đặc biệt ở các bé gái.

1. Dậy thì sớm ở bé gái và bé trai: Khi nào là bình thường?

Ở các bé trai, tuổi dậy thì chủ yếu diễn ra trong khoảng từ 10 đến 14 tuổi.

Ở bé gái, dấu hiệu dậy thì đầu tiên thường là sự phát triển của ngực. Về mặt y học, giai đoạn này thường xảy ra trong khoảng 9–13 tuổi, do đó 11 tuổi vẫn nằm trong độ tuổi bình thường. Tiến sĩ Jyothi Raghuram giải thích: "Sự phát triển của ngực hoàn toàn bình thường ở độ tuổi từ 9 đến 13, vì vậy 11 tuổi nằm trong phạm vi này".

Ở bé trai, tuổi dậy thì thường bắt đầu muộn hơn một chút, thường trong khoảng 10–14 tuổi. Vì vậy, bắt đầu dậy thì ở tuổi 11 cũng vẫn được coi là bình thường.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Raghuram nhấn mạnh: "Điều quan trọng không phải là tuổi tác mà là xem giai đoạn phát triển của trẻ có phù hợp với sự trưởng thành toàn diện về thể chất và tinh thần hay không".

Theo góc độ y học, dậy thì chỉ được phân loại là dậy thì sớm nếu những dấu hiệu đầu tiên xuất hiện trước 8 tuổi ở bé gái hoặc trước 9 tuổi ở bé trai. Tiến sĩ Jyothi Raghuram giải thích rằng bất kỳ sự khởi phát nào sớm hơn giới hạn này cần được đánh giá y tế để loại trừ các nguyên nhân tiềm ẩn, như:

• Mất cân bằng nội tiết tố,
• Các vấn đề liên quan đến hệ thần kinh trung ương,
• Hoặc các rối loạn ở các cơ quan nội tạng khác.

Tuy nhiên, dậy thì sớm không đồng nghĩa với việc trẻ có vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Các bác sĩ thường theo dõi mức độ tăng trưởng, tuổi xương và nồng độ hormone trước khi quyết định xem liệu có cần can thiệp y tế hay không.

2. Tại sao dậy thì lại xảy ra sớm?

Thời điểm bắt đầu dậy thì ở trẻ chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố:

• Di truyền: Trẻ thường phát triển theo khuôn mẫu của cha mẹ.
• Chế độ ăn uống và thành phần cơ thể: Lượng mỡ cơ thể cao hơn, đặc biệt ở bé gái, có liên quan đến dậy thì sớm.
• Yếu tố sức khỏe và lối sống: Bệnh mạn tính, luyện tập thể chất cường độ cao, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến sự khởi phát dậy thì.
• Môi trường: Tiếp xúc với các chất ô nhiễm có khả năng gây rối loạn nội tiết tố cũng góp phần làm dậy thì sớm hơn.

Về tác động lâu dài, Tiến sĩ Raghuram trấn an rằng hầu hết trẻ bắt đầu dậy thì ở tuổi 11 không gặp vấn đề sức khỏe kéo dài và sự phát triển thể chất vẫn diễn ra bình thường.

Tuy nhiên, về mặt cảm xúc, trẻ dậy thì sớm hơn bạn bè có thể cảm thấy lo lắng, thu mình hoặc tự ti. Với sự hỗ trợ của cha mẹ, giáo dục phù hợp với độ tuổi và những cuộc trò chuyện cởi mở, hầu hết trẻ đều thích nghi tốt và vượt qua giai đoạn này một cách tự tin và lành mạnh.

Minh Cường

Theo Báo Sức khỏe và đời sống

https://suckhoedoisong.vn/tuoi-day-thi-o-tre-bat-dau-o-11-tuoi-co-phai-la-som-169260110214634184.htm