22-10-2026 10:18:55
Răng thật cần được chải ít nhất hai lần mỗi ngày bằng bàn chải lông mềm và kem đánh răng chứa fluoride. Khi chải, nên đặt bàn chải nghiêng khoảng 45 độ về phía đường viền nướu, di chuyển nhẹ nhàng để làm sạch cả mặt răng sát nướu, nơi mảng bám dễ tích tụ. Không nên chải quá mạnh vì có thể làm tổn thương nướu và gây mòn vùng cổ răng.
Các mặt răng tiếp xúc với nhau cần được làm sạch bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ phù hợp ít nhất một lần mỗi ngày. Đây là những vị trí bàn chải thông thường khó tiếp cận, dễ tích tụ thức ăn và mảng bám, làm tăng nguy cơ sâu răng kẽ và viêm nướu.
Người lớn tuổi có thể gặp khó khăn khi cầm bàn chải do giảm sự linh hoạt của bàn tay hoặc mắc các bệnh lý ảnh hưởng đến vận động. Trong trường hợp này, bàn chải điện hoặc loại bàn chải có cán lớn, dễ cầm có thể giúp việc vệ sinh thuận tiện hơn. Nếu có tụt nướu, lộ chân răng hoặc răng nhạy cảm, nên trao đổi với nha sĩ để lựa chọn sản phẩm và kỹ thuật làm sạch phù hợp.
Vệ sinh răng miệng đúng cách nhằm hạn chế viêm và bảo vệ sức khỏe răng miệng. Ảnh minh họa AI.
Răng giả tháo lắp có thể tích tụ mảng bám, cặn thức ăn và vi sinh vật trên bề mặt cũng như mặt tiếp xúc với nướu. Nếu không được làm sạch thường xuyên, người sử dụng có thể bị hôi miệng, kích ứng niêm mạc hoặc viêm niêm mạc miệng liên quan đến hàm giả.
Sau mỗi bữa ăn, nên tháo hàm giả nếu có thể, tráng sạch thức ăn còn bám rồi lắp lại theo hướng dẫn của nha sĩ. Ít nhất hai lần mỗi ngày, cần dùng bàn chải chuyên dụng hoặc bàn chải lông mềm để làm sạch toàn bộ hàm, bao gồm cả mặt tiếp xúc với nướu và các khe, móc giữ nếu có; nên sử dụng dung dịch hoặc sản phẩm làm sạch dành riêng cho hàm giả theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Không nên mặc định dùng kem đánh răng thông thường để chải hàm giả, bởi một số loại có tính mài mòn có thể làm xước bề mặt, khiến mảng bám và vết ố dễ tích tụ hơn. Cũng không dùng nước nóng hoặc nước sôi vì có thể làm biến dạng hàm. Khi không sử dụng, hàm giả tháo lắp thường cần được ngâm trong nước hoặc dung dịch bảo quản phù hợp với chất liệu theo hướng dẫn của nha sĩ.
Một lưu ý quan trọng là vệ sinh hàm giả không thay thế việc vệ sinh khoang miệng. Người đeo hàm giả toàn phần vẫn cần làm sạch nhẹ nhàng nướu, lưỡi và vòm miệng bằng bàn chải mềm; nếu còn răng thật, phải tiếp tục chải răng và làm sạch kẽ răng như bình thường. Thông thường, nên tháo hàm giả khi ngủ để mô miệng được nghỉ ngơi, trừ khi nha sĩ có chỉ định khác, chẳng hạn trong giai đoạn đầu sau nhổ răng.
Với cầu răng cố định hoặc mão răng, cách chăm sóc có điểm khác biệt. Người sử dụng vẫn cần chải răng như bình thường, đồng thời làm sạch kỹ vùng tiếp giáp giữa mão răng và nướu. Đối với cầu răng, thức ăn và mảng bám có thể mắc dưới phần răng giả nối giữa hai răng trụ. Chỉ nha khoa luồn dưới cầu răng hoặc bàn chải kẽ có kích thước phù hợp sẽ giúp làm sạch khu vực này.
Khoảng trống sau khi mất răng không phải là vùng có thể bỏ qua khi vệ sinh răng miệng. Thức ăn vẫn có thể mắc tại đây, trong khi nướu và các răng bên cạnh tiếp tục chịu ảnh hưởng của mảng bám. Nếu vùng mất răng được thay thế bằng cầu răng hoặc phục hình trên implant, cách vệ sinh còn phụ thuộc vào cấu tạo của phục hình.
Với khoảng mất răng chưa được phục hình, cần chải sạch các mặt răng ở hai bên khoảng trống và đường viền nướu xung quanh. Dùng bàn chải kẽ phù hợp để làm sạch các vị trí khó tiếp cận, nhưng không nên cố đưa bàn chải vào khoảng trống bằng lực mạnh hoặc chọc vật nhọn vào nướu. Nếu vùng mất răng mới nhổ hoặc đang trong quá trình lành thương, cần tuân thủ hướng dẫn chăm sóc riêng của nha sĩ, tránh chải trực tiếp lên vết thương khi chưa được phép.
Với răng implant, người sử dụng cần làm sạch cả phần mão răng và vùng tiếp giáp giữa phục hình với nướu. Bàn chải kẽ hoặc các dụng cụ vệ sinh được nha sĩ lựa chọn có thể hỗ trợ loại bỏ mảng bám quanh implant. Nếu là hàm giả tháo lắp được giữ bằng implant, cần vệ sinh cả hàm giả và những bộ phận implant có thể tiếp cận theo hướng dẫn chuyên môn.
Người mất răng lâu năm cũng không nên chủ quan khi vùng nướu có biểu hiện đau, sưng, chảy máu hoặc xuất hiện vết loét kéo dài. Nếu hàm giả đột nhiên lỏng, gây cọ xát, đau khi ăn nhai hoặc thường xuyên mắc thức ăn, nên đến cơ sở nha khoa để kiểm tra thay vì tự mài, bẻ chỉnh hàm. Việc tái khám định kỳ giúp đánh giá tình trạng răng còn lại, nướu và độ khít của phục hình, từ đó điều chỉnh cách vệ sinh phù hợp.
Dù là răng thật, răng giả hay vùng mất răng, nguyên tắc chung vẫn là loại bỏ mảng bám hằng ngày và lựa chọn dụng cụ phù hợp với từng vị trí. Với người trung niên và cao tuổi, duy trì thói quen này góp phần bảo vệ răng còn lại, hạn chế viêm nướu và giữ khả năng ăn nhai lâu dài.
ThS. BS. Đậu Thị Kiều Trang
Theo Báo Sức khỏe và đời sống
https://suckhoedoisong.vn/rang-gia-rang-that-va-vung-mat-rang-can-ve-sinh-khac-nhau-the-nao-169261021154930719.htm